Het Molukse Fluitorkest
Het geluid van saamhorigheid
De traditie van fluitorkesten op de Molukken, vooral op de eilanden Ambon en Saparua, is een uniek voorbeeld van culturele versmelting. Deze orkesten, vaak verbonden aan een specifiek dorp (zoals Ema), spelen een belangrijke rol in de gemeenschap.
Oorsprong en ontwikkeling.
Koloniale Invloed: De traditie ontstond in de 19e eeuw onder invloed van Europese zendelingen en het Nederlandse leger. Omdat koperen instrumenten voor een fanfare te duur waren, begon de lokale bevolking deze na te maken van het overvloedig aanwezige bamboe.
Religieuze Functie: De fluitorkesten werden oorspronkelijk opgericht om kerkdiensten te begeleiden, vooral in de christelijke dorpen van de centrale Molukken. Ze speelden vaak psalmen en gezangen.
Sociaal Symbool: Naast de kerk kregen de orkesten een ceremoniële functie bij officiële gelegenheden, zoals Koninginnedag tijdens de koloniale tijd of de ontvangst van belangrijke gasten bij het paleis van de gouverneur.
De Instrumenten
Suling: De basis van het orkest is de suling, een dwarsfluit gemaakt van dunne bamboe.
Verschillende Stemmen: Net als in een westers orkest zijn er verschillende formaten fluiten voor de sopraan-, alt-, tenor- en baspartijen.
Begeleiding: Vaak worden de fluiten aangevuld met een tifa (traditionele trommel) voor het ritme, wat de muziek een specifiek Moluks karakter geeft.
Betekenis in de Gemeenschap:
De fluitorkesten vallen onder de adat (traditionele gebruiken en waarden) van saamhorigheid en gezamenlijkheid. Het samen spelen versterkt de band tussen dorpsgenoten en wordt nog steeds van generatie op generatie overgedragen, zowel op de Molukken als binnen de Molukse gemeenschap in Nederland.
De Totobuang is een traditioneel muziekinstrument afkomstig van de Javaanse gamelan, met name de bonang, en arriveerde eeuwen geleden op de Molukken via handelaren en religieuze verspreiders. Het wordt al ongeveer zes eeuwen onafgebroken gebruikt in de Molukse gemeenschap, met name in Ambon.
Het ensemble bestaat uit 12 tot 16 kleine gongs die de melodie spelen, gecombineerd met tifa-drums voor het ritme. Het gebruikt een diatonische majeur toonladder zonder halve tonen. Tegenwoordig is Totobuang nog steeds van groot cultureel belang en wordt het gebruikt bij verschillende gelegenheden, zoals religieuze rituelen, culturele ceremonies en met name bij bruiloftsprocessies. De muziek wordt voornamelijk overgedragen via cultuuroverdracht binnen families, waarbij jongere generaties de speelwijze op natuurlijke wijze oppikken van hun ouders, zonder formele training, wat de duurzaamheid en levendigheid van deze muziektraditie in de moderne Molukse samenleving waarborgt.
Tari Perisai – EMA Parentah Pulang 2012
De Schilddans (Tarian Perisai) is een dans om om de Malesi-malesi Negeri EMA Huaressy te verwelkomen bij hun terugkeer uit de oorlo. Deze wordt uitgevoerd door moeders van de Kapitan en Malesi toen ze na het vechten thuis kwamen.
Deze dans ontstond toen men terugkeerde van de Huamual-oorlog op het eiland Seram en is tot nu toe bewaard gebleven
De kleding die meestal gebruikt wordt is ‘Kain en Kebaya’.
Dans formatie:
1 Alperes / Malesi leider, vergezeld van 2 Kapitan, links en rechts vooraan en
4 Malesi vlaghouders Ema en Parang in het midden.
8 Malesi op de linker- en rechterflank.
Deze dans wordt tot op de dag van vandaag bewaard en meestal uitgevoerd tijdens traditionele ceremonies of om belangrijke gasten te verwelkomen.
Youtube: “Chakend Huaressy”
https://youtu.be/g_9D43c7qHg?si=iX_v8oCrHaT42YhC