Oorsprong van de Majapahit-bron
De Geopolitieke Arena van Air Majapahit
De Wereld vóór de Bron
De legende van de Majapahit-bron in Ema begint niet in de bergen van Ambon, maar aan het hof van het machtige Javaanse koninkrijk Majapahit. Rond de late 14e eeuw, onder koning Hayam Wuruk en zijn ambitieuze rijksbestierder Gajah Mada, streefde het rijk naar maximale invloed. Gajah Mada’s beroemde “Palapa Eed” (Eenwordingseed gebied Nusantara te verenigen) dreef expedities naar de verste eilanden, waaronder de specerijenrijke Molukken. Deze missie was een zorgvuldig geplande geopolitieke strategie: Java verkeerde in een periode van interne spanningen, en het veiligstellen van bondgenootschappen in de specerijenhandel was cruciaal voor rijkdom en stabiliteit.
De prinses, Nyai Mas Kenang Eko Soetarmi, arriveerde niet in een politiek vacuüm. Het eiland Ambon was destijds verdeeld in twee duidelijke machtsblokken. Het noorden, Lei Hitu, werd gedomineerd door het gevestigde en islamitische koninkrijk van Kapitan Tanahatu Meseng. Het zuiden, Lei Timor, was het domein van onafhankelijke bergleiders, waarvan Kapitan Tanihatuila van het dorp Huaresi Rehung (het latere Ema) de meest formidabele was. Zijn bolwerk lag strategisch in het centrale bergland.
De keuze om een koninklijke prinses naar deze specifieke, weerbarstige leider te sturen, was een doordachte diplomatieke zet. Het doel was niet militaire verovering, maar het smeden van een alliantie. Majapahit zocht een sterke partner in het hart van het eiland om hun invloed in de regio te verankeren, mogelijk als tegenwicht tegen het noordelijke Hitu. De ontmoeting tussen de Javaanse prinses en de Molukse kapitan was dus een botsing van twee soevereine werelden: een rijk in strategische expansie en een lokale macht vastberaden om zijn autonomie te behouden. Deze gespannen historische context—van Javaanse staatskunst en Ambonese machtsverhoudingen – vormde het toneel voor de legendarische ontmoeting die zou leiden tot de stichting van de heilige Air Majapahit bron.
Het eiland Ambon is opgedeeld in twee schiereilanden: Leihitu in het noorden en Leitimor in het zuiden.
In de 14e eeuw zond het koninkrijk Majapahit een prinses, Nyai Mas Kenang Eko Soetarmi, met een gevolg naar de oostelijke archipel om een bondgenootschap te sluiten met lokale leiders. Haar belangrijkste doel was kapitan Tanihatuila van het land Ema op het schiereiland Leitimor in Ambon, een van de drie machtige kapiteins die gezamenlijk bekendstonden als Ading Adang Anahang.
De prinses reisde per schip vanuit Java en nam een kaart, een gouden gendi (waterkruik), een erfstukspeer, een set gamelan (totobuang) en een magische keris mee. Na aankomst op de zuidkust van Ambon trok het gezelschap het binnenland in. Onderweg ontdekten ze een natuurlijke waterbron in een rots, die ze “Steen van het Drinkwater” noemden. Via een steile weg, kwamen ze bij de dusun (bostuin) Losaru en bereikten ze het gebied van Huaresi Rehung.
Via een verkenner en de Malesi van Soa–Lisa, werd contact gelegd met kapitan Tanihatuila. In een bijeenkomst in de Baileu (vergaderhuis) legde de prinses haar voorstel voor: een bondgenootschap ter uitbreiding van Majapahits invloed.
De kapitein weigerde resoluut, uit angst voor kolonisatie en verlies van autonomie. De prinses, teleurgesteld, kondigde aan niet naar Java terug te keren.
Voordat ze vertrok, overhandigde zij de gouden gendi aan Malesi Soa-Lisa met de opdracht deze in Losaru te plaatsen. Onmiddellijk ontstond daar een heldere waterstroom, die voortaan bekendstond als de Majapahit-bron. Ook de speer, gamelan en een koperen wierookvat werden als erfstukken nagelaten. Aan haar bewaker gaf ze opdracht naar Majapahit terug te keren met de boodschap dat haar missie was mislukt.
De prinses overhandigde ook een brief, geschreven in de Bahasa Tanah Teluti, de lokale taal, met een spiritueel testament. De tekst benadrukte eenheid, geduld, zelfbeheersing en liefde voor de komende generaties, en verklaarde dat haar handelen een dienst aan het land was, geen plicht.
Na het voorlezen van de brief, meet een spreuk van de prinses, droeg Malesi Soa-Lisa de gemeenschap op de bron en de erfstukken te koesteren als historisch bewijs voor hun afkomst.
Alsof ze in rook op ging, verdween Prinses Nyai Mas Kenang Eko Soetarmi op mysterieuze wijze, nadat ze haar testament overhandigd had. Tot op vandaag wordt de Majapahit-bron beschouwd als een levend erfgoed van Negeri Ema Huaresi Rehung. Elk jaar op 19 december wordt de bron, samen met andere waterbronnen, ritueel gereinigd. De waterbronnen van EMA liggen verspreid over de Soa van het dorp. Elke clan haar eigen bron: Air Mojopahit, Waitepreu, Wae Islam, Wai Hosel, Wae Hoka, Wai Hau, Wae Hahakir. Het verhaal symboliseert niet alleen de historische contacten tussen Majapahit en de Molukken, maar vooral de lokale weerbaarheid tegen buitenlandse overheersing en de blijvende waarde van autonomie, culturele identiteit en collectief geheugen.
bron : inwoners EMA | David Yonri Leimena – Majalah ‘FULI’, nov 2017